Lớp Luật Nghi Cư Sĩ. Ngày 09 tháng 09 năm 2006

Giảng sư: TK Pháp Đăng

Quan hệ tốt đẹp giữa cha mẹ và con cái

(Trích Cư Sĩ Giới Pháp do Tỳ Kheo Giác Giới biên soạn)

I. Đại lược

Hỏi: Xin cho biết đại lược về bài học.

Ðáp: Đức Phật thường được kính ngưỡng là bậc xuất thế giải thoát. Cái nhìn nầy khiến nhiều người, kể cả một số Phật tử, nghĩ rằng Đức Phật chỉ dạy những gì đoạn tận phiền não giải thoát khổ đau. Thật ra Phật Pháp có nhiều đáp ứng cho mọi khía cạnh trong đời sống con người. Đặc điểm ở đây là những lời dạy cao quý nầy phát ra từ kim khẩu của Đức Đại Bi cách đây 2500 năm vẫn giữ nguyên giá trị thực tiễn trong cuộc sống hôm nay như tự bao giờ. Bài học nầy. tiếp theo bài học tuần trước, trích từ kinh Singalovada Sutta, mà nội dung là tất cả những lời dạy về đời sống cư sĩ cao quí, hiền thiện mà không có bản kinh nào khác có thể so sánh bằng.


II. Nội dung chính

Hỏi: Xin đơn cử những điểm chính của bài học hôm nay ?

Ðáp: Những gì nên làm giữa cha mẹ và con cái
Điều này cũng được Đức Phật dạy cho gia chủ tử Si°ngālaka. Bổn phận giữa cha mẹ và con cái, ám chỉ sự lễ bái hướng Đông (Puratthimā disā).

Năm bổn phận của cha mẹ đối với con:

1- Ngăn cản làm ác (Pāpā nivārenti)
2- Khuyến khích con làm lành (Kalyāne nivesenti)
3- Cho con học nghề nghiệp (Sippa.m sikkhāpenti)
4- Dựng vợ gả chồng xứng đáng cho con (Pa.tirūpena dārena sa.myojenti)
5- Đúng thời giao gia tài cho con (Samaye dāyajja.m niyyādenti)

Năm bổn phận của con đối với cha mẹ:

1- Nuôi dưỡng cha mẹ (Nesa.m bhara.na.m)
2- Làm việc của cha mẹ (Nesa.m kicca kara.na.m)
3- Giữ truyền thống gia đình (Kulava.msa.thapana.m)
4- Sống xứng đáng hưởng thừa tự (Dāyajjapa.tipajjana)
5- Khi cha mẹ chết, làm phước hồi hướng (Dakkhi.nānuppadāna.m). -- D. III.189


Trong tất cả quan hệ, điều cốt yếu là nghĩ về lợi ích và an lạc của nhau

Thế gian gọi đó là tình người, Phật pháp gọi là từ mẫn. Khi thương một người một cách chân thành thì cần nghĩ đến lợi ích của người ấy. Tâm từ của cha mẹ đối với con được nêu rõ cụ thể là :"Cho con học nghề nghiệp (Sippa.m sikkhāpenti), Dựng vợ gả chồng xứng đáng cho con (Pa.tirūpena dārena sa.myojenti) Đối lại, tình thương của con cái đối với cha mẹ nên biểu hiện bằng: "Nuôi dưỡng cha mẹ (Nesa.m bhara.na.m), Làm việc của cha mẹ (Nesa.m kicca kara.na.m) ". Những điều nầy được nói rõ đến mức không cần giải thích gì thêm nữa.

Thiện pháp là giá trị căn bản của mọi hành xử

Tình thương đơn thuần không đủ mà phải biết thương một cách chánh đáng. Đức Phật đặc biệt dạy về khía cạnh chân thiện của mọi quan hệ. Thương nhau bằng bản năng tự nhiên chưa đủ mà cần được giáo dục để có hiểu biết cái gì nên và không nên làm. Đối với con cái, Đức Phật dạy: Ngăn cản làm ác (Pāpā nivārenti),
Khuyến khích con làm lành (Kalyāne nivesenti). Đối với cha mẹ con cái cũng phải biết: Khi cha mẹ chết, làm phước hồi hướng (Dakkhi.nānuppadāna.m). Những điều nầy cho thấy cho dù trong đời sống tại gia cư sĩ thì sự hiểu biết Phật Pháp vẫn vô cùng cần thiết.

Kế thừa một cách tốt đẹp là điều đáng làm

Một trong những khía cạnh giống nhau giũa đời và đạo là sự truyền thừa. Nhiều người nghĩ rằng Phật pháp dạy các pháp hữu vi là vô thường huyễn hoá thì không cần gì phải quan tâm sự tồn tại của kiếp phù sinh. Đúng ra thì dù là sự duy trì Phật Pháp hay thừa kế truyền thống gia đình đều là những điều mà Đức Phật và các vị hiền trí giảng dạy. Tất nhiên những điều nầy không mang tính tuyệt đối nhưng vẫn có một giá trị nhất định. Trong đề tài nầy, Đức Phật dạy cha mẹ đối với con cái: Đúng thời giao gia tài cho con (Samaye dāyajja.m niyyādenti). Và ngược lại con cái đối với cha mẹ nên biết: Giữ truyền thống gia đình (Kulava.msa.thapana.m), Sống xứng đáng hưởng thừa tự (Dāyajjapa.tipajjana)


III. Người Xưa Chốn Cũ

Hỏi: Xin cho biết thêm về tôn giả Rahula? Vajji được ghi nhận thế nào trong kinh điển Phật giáo?

Đáp:

IV. Chữ và nghĩa

Hỏi: Tùy pháp và hành pháp khác nhau thế nào?

Ðáp:

V. Học và hỏi

Hỏi: Một mặt Đức Phật dạy làm con nên duy trì truyền thống gia đình. Mặt khác Ngài khuyến khích xuất gia. Điều đó có mâu thuẫn chăng?

Ðáp:

VI. Đố Vui