Lớp giảng Phật Học Thường Thức ngày 10 tháng 09, 2006.

Giảng sư: TK Tuệ Quyền

Làm Quen Với Tam Tạng Kinh Điển

Phần III: Vài đề nghị về việc đọc kinh điển

http://minhhanhdp.brinkster.net/access_to_insight/BefriendingTheSuttas.htm


I. Đại lược

Hỏi: Xin cho biết đại lược về bài học.

Ðáp: Kinh điển Phật giáo, dù chỉ nói riêng Tam Tạng Thánh Điển Pàlì, là biển học mênh mông bát ngát. Nếu bạn không tìm được điều gì thích thú để đọc thì có thể vì chưa đủ “duyên may”. Duyên may ở đây có thể là thiếu người hướng dẫn tốt, thiếu tài liệu, hoặc thiếu phương pháp tìm hiểu. Tiến sĩ John Bullit trong phần III của bài học hôm nay chia sẻ một số kinh nghiệm cá nhân trong việc học hiểu kinh điển. Những gợi ý nầy không nhất thiết áp dụng cho tất cả nhưng chắc chắn chứa đựng một số đề nghị vô cùng hữu dụng. Cũng phải nói thêm rằng đây là một trình bày hiếm hoi lien quan đến việc nghiên cứu kinh điển mà chúng ta có thể tìm thấy trong kho tàng Phật học Việt Nam.

II. Nội dung chính

Hỏi: Xin đơn cử những điểm chính của bài học hôm nay ?

Ðáp: Nếu bạn không thích đọc một bài kinh, hãy đọc lại nó.
Đôi khi bạn sẽ bắt gặp một quyển kinh chỉ làm bạn bực bội. Hãy tin cậy vào phản ứng này; nó có nghĩa là quyển kinh đó có điều gì đó quí giá trị để dạy cho bạn, dù rằng có thể là bạn chưa sẵn sàng cho điều đó. Hãy làm dấu ở đấy là bây giờ hãy tạm để cuốn kinh sang môt bên. Một vài tuần,tháng, năm sau, hãy cầm nó lên và thử đọc lại. Có lẽ một ngày nào đó bạn sẽ kết nối được với nó

Nếu bài kinh buồn chán, khó hiểu, không hỗ trợ bạn , thì hãy để nó sang một bên.
Tùy theo mối quan tâm hiện tại và chiều sâu của việc tu tập, bạn có thể thấy rằng một quyển kinh nhất định nào đó là không có ý nghĩa hoặc có vẻ thật khó đọc, buồn chán Hãy để nó sang một bên và thử đọc một quyển khác. Tiếp tục thử cho đến khi bạn tìm thấy một quyển gắn kết với bạn trực tiếp như là dành riêng cho bạn.

Một bài kinh tốt có thể khiến cho bạn ngưng lại khi đang đang đọc nó.

Ý nghĩa tòan bộ của việc đọc kinh là làm cho bạn phát triển chánh kiến, sống một cuộc sống công chính, và thiền định đúng đắn. Do đó, nếu bạn đang đọc, mà bạn cảm thấy có sự thôi thúc ngày càng tăng buộc bạn phải để sách, ngối xuống nơi yên tĩnh, nhắm mắt và dõi theo hơi thở, thì cứ làm như vậy! Quyển kinh sẽ hòan thành mục đích của nó. Nó sẽ vẫn còn đấy khi bạn trở lại với nó sau này.

Đọc bài kinh lớn tiếng từ đầu đến cuối.
Điều này có ích theo một số phương diện: nó khuyến khích bạn đọc từng chữ của quyển kinh, nó rèn luyên miệng của bạn sử dụng chánh ngữ, và nó dạy cho tai bạn cách nghe Giáo Pháp

Nghe Giáo Pháp ở các mức độ khác nhau.
Nhiều quyển kinh đưa ra các Giáo Pháp đồng thời ở một số mức độ, và tốt cho việc phát triển tai nghe Giáo Pháp của bạn. Thí dụ, khi đức Phật giải thích cho các môn đồ của ngài những điểm tế vi của của chánh ngữ, hãy lưu ý cách mà chính đức Phật sử dụng lời nói[MN 58]. Đức Phật có “thực hành những điều ngài rao giảng không”? Bạn có không?

Đừng bỏ qua những chỗ lập đi lập lại.
Nhiều quyển kinh có những đọan lập đi lập lại . Hãy đọc quyển kinh này như là hát một bản nhạc: khi bạn hát hoặc nghe một bài hát, bạn không bỏ qua mỗi điệp khúc; cũng giống như vậy, khi bạn đọc một quyển kinh, bạn không nên bỏ qua những đọan lập lại . Cũng như trong nhạc, những đọan lập lại trong kinh chứa đựng những “biến tấu” bất ngờ - và quan trọng – mà bạn không muốn bỏ sót .

Thảo luận kinh với một hoặc hai người bạn .
Bằng cách chia sẻ những nhận xét và những ý kiến phản hồi với một người bạn, cả hai bạn đều có thể đào sâu hiểu biết của mình về quyển kinh. Lưu y' đến khả năng hình thành một nhóm nghiên cứu kinh không theo thủ tục quy định. Nếu bạn có những câu hỏi lởn vởn trong đầu về một quyển kinh, hãy nhờ sự hướng dẫn của một vị thầy có kinh nghiệm và tin cậy. Tham khảo ý kiến của các trưởng lão sư và ni, vì nhãn quan độc đáo của họ về giáo pháp thường có thể giúp bạn đột phá qua những nút chặn của sự phân vân.

Học một ít tiếng Pali.
Một khi bạn đã đọc được một vài quyển kinh hoặc một vài bản dịch khác nhau của cùng một quyển kinh, bạn có thể thấy rằng tự mình thấy khó hiểu do những cách chọn từ cụ thể. Chẳng hạn như, tại sao dịch giả này dùng từ “các niệm xứ” trong khi người kia thì dùng “khung tham chiếu”? Những cụm từ này thật sự chỉ cho cái gì? Quay sang một quyển tự điển Pali-Anh và tra từ satipatthana (và các yếu tố thành phần của nó) có thể giúp bạn rọi ánh sáng lên từ này, dọn đường cho thâm chí việc nghiên cứu chư kinh nhiều lợi lạc hơn.

Đọc những điều mà người khác đã nói về bài kinh.
Đọc những gì mà các nhà chú giải – kim và cổ - đã nói về các quyển kinh luôn luôn giúp ích cho bạn. Một số người nhận thấy rằng các chú giải Tam Tạng cổ, đặc biệt là những chú giải do tác giả trung cổ Buddhaghosa – là hữu ích. Một sô kha khá những chú giải này hiện có với bản dịch tiếng Anh do nhà xuất bản Pali Text SocietyPali Text Society và Buddhist Publication Society. Một số người thích các nhà chú giải hiện đại hơn, như là những tác giả đã viết trong Wheel Publications của Buddhist Publication Society. Nhiều quyển sách nhỏ và những bài nổi tiếng đã được viết bởi các tác gia như là các Ngài Bodhi, Khantipalo, Ñanamoli, Narada, Nyanaponika, Soma, và Thanissaro. Bạn cũng có thể thưởng ngọan những dẫn nhập và chú thích tuyệt vời của Ngài Bhikkhu Bodhi đối với những bài Kinh Trung Bộ do Đức Phật thuyết giảng (Boston: Wisdom Publications, 1995) và Những bài Trường Bộ Kinh của đức Phật do được chú giải bởi Ngài Maurice Walshe (Boston: Wisdom Publications, 1987). Cũng nên đọc từ các bậc thầy trong Thai forest traditions (Truyền Thống Ẩn cư trong rừng Thál lan), vì chúng đưa ra những nhãn quan mới mẻ, độc đáo về chư kinh dựa trên những kinh nghiệm thiền thâm sâu.

Hãy để kinh điển có thời gian chín muồi.

Bất kể thông điệp hữu ích nào bạn tìm thấy trong kinh, bất cứ hương vị hài lòng nào còn lưu lại hãy để cho chúng sinh sôi, phát triển theo dòng tu tập thiền định và trong cuộc sống của bạn. Trải qua thời gian, những tư tưởng, những ấn tượng, và những thái độ do quyển kinh chuyển tải sẽ dần dà ngấm vào tâm thức của bạn, hình thành nên quan điểm của bạn về thế giới. Một ngày nào đó bạn có thể ngay cả tìm thấy mình ở giữa một thể nghiệm khác thể nghiệm thường ngày khi đột nhiên quán niệm về quyển kinh mà bạn đọc từ lâu bừng hiện trong tâm, mang theo với nó Giáo Pháp đầy uy lực hòan tòan phù hợp cho sát na hiện tiền.
Để tạo điều kiện cho quá trình chín dần này, hãy để cho chính bạn có đầy đủ chỗ cho kinh điển. Đừng chèn nhét việc đọc kinh của bạn vào trong những họat động khác của bạn. Đừng đọc quá nhiều kinh cùng một lúc. Hãy làm cho việc nghiên cứu kinh là một họat động chiêm nghiệm nhuốm màu thiền, đặc biệt. Đó sẽ là một kinh nghiệm thú vị . Nếu nó trở nên khô khan và bức rức thì hãy để nó sang một bên và thử lại vài ngày, vài tuần hoặc vài tháng sau. Việc nghiên cứu kinh cần nhiều hơn là chỉ đọc nó một hoặc hai lần và tư nhủ: “Đấy mình đã làm xong kinh Niệm Xứ (Satipatthana Sutta). Kế tiếp là gì nhỉ?” Sau khi bạn đọc xong một quyển kinh, hãy dành một ít thời gian sau đó cho thiền định sổ tức tạo điều kiện cho Giáo Pháp lắng đọng trong lòng bạn.

III. Người Xưa Chốn Cũ

Hỏi: Xin cho biết thêm về Trưởng lão Maha Kassapa và tại sao cuộc kết tập Tam Tạng lần đầu tổ chức tại thành Vương Xá?

Đáp: Maha Kassapa là con của một triệu phú gia trong xứ Magadha. Tài sản, ruộng đất, tôi tớ của ông không thua kém sự nghiệp của Ðức Vua Bimbisàra. Maha Kassapa là bậc trí tuệ hiếm có trong đời. Vừa lớn lên, ông đã tỏ ra là người không màng của cải, lại còn nhờm gớm ái tình nhục dục. Vâng lời cha mẹ, ông buộc lòng phải cưới một người vợ rất xinh đẹp tại thành Vesàli. Gặp người vợ cũng có tánh nhờm ghét ái tình như ông nên hai vợ chồng sống chung nhau trọn 12 năm mà không gần gũi nhau.

Cha mẹ đã qua đời, vợ chồng Maha Kassapa giải quyết việc xuất gia rất dễ dàng. Hai ông bà phóng thích tôi trai tớ gái, bán hết gia tài sự nghiệp lấy tiền bố thí cho người nghèo khó, rồi chia tay nhau ra đi, mỗi người mỗi hướng tìm thầy học đạo.
Khi Ðức Phật đến Vương Xá, Maha Kassapa đến xin quy y thọ giáo; chẳng bao lâu ông đắc quả A-La-Hán và trở thành một vị Ðại Ðệ tử tín cẩn của Ðức Bổn Sư. Sau bà vợ được xuất gia làm Tỳ-Khưu-ni đắc quả A-La-Hán.

Kinh sách ghi rằng Ðức Phật tặng y Ca-Sa của Ngài cho Ðại-Ðức Maha Kassapa và đối đãi ông như người bạn thân. Ðại Ðức Maha Kassapa có uy tín lớn, nên sau giờ Niết-Bàn của Ðức Phật, Ngài đảm đương nhiều trọng-nhiệm: chủ-tọa lễ hỏa-táng Ðức-Phật tại Kurinara và sau đó 100 ngày, chủ-tọa Ðại hội Thánh Tăng, kết-tập Tam-Tạng lần đầu tiên tại Rajagaha (Vương Xá). (Trích “Trên đường hoằng pháp của Phật tổ Gotama” của Trùng-Quang Nguyễn Văn Hiểu)

Sau khi Đức phật nhập Niết bàn một tuần, có vị xuất gia lúc đã già tên Subhadda bảo các tỳ khưu là khi không còn Đức Phật nữa, thì họ có thể thích làm điều gì thì làm điều đó, hay điều gì không thích thì không làm, không sợ bị Đức Phật khiển trách nữa. Nghe được điều này, Trưởng lão Mahà Kassapa đề nghị chư Tăng mở đại hội kết tập để “trùng tụng Pháp và Luật trước khi điều Phi Pháp phát triển và Pháp bị bỏ quên, trước khi điều Phi Luật phát triển và Luật bị bỏ quên, trước khi những kẻ nói về Phi Pháp trở nên mạnh và những người nói về Pháp yếu đi, trước khi những kẻ nói về Phi Luật trở nên mạnh và những người nói về Luật yếu đi.”

Chư Tăng nhận thấy Thành Ràjagaha là nơi có tiềm năng về vật thực (mahàgocara) và có nhiều chỗ trú ngụ nên quyết định thỉnh mời 500 vị A-la-hán trùng tụng Pháp và Luật trong khi an cư mùa mưa ở thành Rājagaha, và các tỳ khưu khác được thông báo để không đi đến nhập Hạ ở nơi này.
Trong đại hội kết tập, Đại đức Mahà Kassapa đã hỏi đại đức Upàli về Luật (Vinaya), Đại đức Ananda về Pháp (Dhamma). Trong cuộc kết tập về Luật này đã hiện diện năm trăm vị tỳ khưu, không thiếu và không dư, do đó, cuộc kết tập này được gọi là “liên quan năm trăm vị” hay " Ngũ bách kết tập ".



IV. Chữ và nghĩa

Hỏi: Kinh – sutta nghĩa là gì? Tại sao có lúc chữ “kinh” dùng chung cho kinh điển lại có lúc dùng riêng cho Kinh Tạng?

Ðáp:

V. Học và hỏi

Hỏi: Phải chăng nghiên cứu kinh điển nhiều quá có thể làm trở ngại cho sự hành trì?

Ðáp:

VI. Đố Vui